ลักษณะทั่วไปของลูกประคบสมุนไพรคือต้องห่อด้วยผ้าปิดสนิทรูปทรงต่างๆส่วนมากแล้วจะนิยมใช้ผ้าดิบสีขาวภายในบรรจุ สมุนไพรสดหรือสมุนไพรแห้งหลายชนิดรวมกัน กรณีทรงกลมปลายภาคต้องมัดรวมกันให้แม่นแล้วทำเป็นด้านจากต้องมีกลิ่นหอมของน้ำมันหอมระเหยของสมุนไพรที่ใช้เปล่าได้ว่าในปัจจุบันนอกจากจะนิยมการนวดโดยใช้ลูกประคบสมุนไพรแล้วทางเครือข่ายวิจัยยังมีการพัฒนาต่อยอดทำให้เป็นผลิตภัณฑ์ขึ้นมาโดยสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แห่งชาติการประคบสมุนไพรเป็นวิธีการบำบัดรักษาโรคของการแพทย์แผนไทยอีกวิธีหนึ่งซึ่งสามารถนำมาใช้ควบคู่กับหลักการนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพตามร้านนวดทั่วไปโดยอาจจะมีการนวดบนเบาะนวดแผนไทยหรือเตียงนวดแผนไทยหรือตลอดจนกระทั่งการประยุกต์นำมาใช้ในขณะที่นั่งบนเก้าอี้นวดเท้าหรืออุปกรณ์นวดไทยและอุปกรณ์นวดสปาตามความเหมาะสมโดยมากมักจะใช้วิธีการประคบสมุนไพรหลังจากที่มีการนวดเรียบร้อยแล้วผลของการรักษาด้วยการประคบสมุนไพรเกิดจากผลของความร้อนที่ได้รับการประคบ และผลจากการที่ตัวยาสมุนไพรซึมผ่านผิวหนังเข้าสู่ร่างกายดังต่อไปนี้ 1 ช่วยทำให้เนื้อเยื่อพังผืดยืดตัวออก 2 ช่วยลดการติดขัดของข้อต่อ 3 ลดอาการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อ 4 ลดอาการปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อ 5 ลดอาการบวมที่ ที่เกิดจากการอักเสบของกล้ามเนื้อเอ็นและข้อต่อ 24 ถึง 48 ชั่วโมง 6 ช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือดได้ดีขึ้นทั้งนี้โดยสมุนไพรที่นำมาใช้ในตำรับยาประคบอาจแตกต่างกันไปโดยทั่วทั่วไปตัวยาหลักหรือตัวยาสำคัญจะคล้ายๆกันซึ่งตัวยาสมุนไพรที่มียาและสรรพคุณที่ช่วยในการแก้เคล็ดขัดยอกแก้พกช้ำทำให้เส้นเอ็นหย่อนซึ่งเมื่อผสานกับความร้อนจากลูกประคบสมุนไพรแล้วเท่ากับเป็นการเสริมฤทธิ์ในการช่วยรักษาซึ่งกันและกัน สำหรับประคบสมุนไพรหรือสมุนไพรที่ใช้ตามตำรับยาจะเป็นยาสดเพราะจะมีสรรพคุณได้ดีกว่าหญ้าแห้งเช่นหัวไพลขมิ้นอ้อยขมิ้นชันตะไคร้ผิวมะกรูด ซึ่งสมุนไพรเหล่านี้จะมีน้ำมันหอมระเหยเป็นสารสำคัญที่ช่วยในการออกฤทธิ์ถ้าเป็นยาแห้งน้ำมันหอมระเหยจะได้ห่วยออกไปมากและจะมีผลต่อการรักษาจะทำให้ฤทธิ์ของการรักษานั้นเห็นผลได้น้อยลงนอกจากนี้ยังมีสมุนไพรอื่นๆในตำรับลูกประคบอีกมากมายเช่นว่านนางคำใบพลับพลึงหัวหอมขิงสดว่านน้ำดีปลีหอมผักบุ้งเหลือชลูด ถ้าไม่สามารถหาสมุนไพรได้ครบตามตำรับดังกล่าวนี้ก็หาได้เท่าที่มีแต่สมุนไพรที่ขาดไม่ได้ก็คือหัวไพรเพราะเป็นตัวยาที่สำคัญ